انتخاب توان صحیح اینورتر، چالشی که بسیاری از مهندسان صنعتی را درگیر می‌کند

در سیستم‌های کنترل دور موتور، انتخاب توان مناسب اینورتر یکی از مهم‌ترین مراحل طراحی و اجرای یک پروژه صنعتی است؛ مرحله‌ای که اگر اشتباه انجام شود، می‌تواند به توقف خط تولید، سوختن موتور، کاهش راندمان، افزایش هزینه انرژی و حتی استهلاک شدید مجموعه منتهی شود.

بسیاری از تکنسین‌ها و مدیران فنی تصور می‌کنند انتخاب اینورتر تنها بر اساس توان موتور انجام می‌شود؛ اما واقعیت این است که پارامترهای کلیدی زیادی مانند جریان نامی، گشتاور راه‌اندازی، نوع بار، ضریب اطمینان، شرایط محیطی، ولتاژ، Duty Cycle، سیکل راه‌اندازی و حتی برند سازنده نقش مستقیم در تعیین توان نهایی اینورتر دارند.

در این مقاله تخصصی، ابتدا اصول انتخاب توان مناسب اینورتر را بررسی می‌کنیم و سپس با استفاده از نمونه‌های کاملاً واقعی از اینورترهای INVT و LS نحوه انتخاب صحیح را به شکل عملی نشان می‌دهیم.

اصول انتخاب توان مناسب اینورتر

چرا انتخاب صحیح توان اینورتر اهمیت حیاتی دارد؟

انتخاب اشتباه توان، سه پیامد مهم دارد:

آسیب به موتور و تجهیزات

اگر اینورتر نتواند جریان کافی در زمان راه‌اندازی یا هنگام بارگذاری تأمین کند، موتور تحت تنش قرار می‌گیرد و داغ می‌کند، به‌خصوص در بارهای گشتاوری سنگین.

کاهش راندمان و انرژی

اینورتر بزرگ‌تر از حد لازم نیز هدررفت سرمایه و افزایش هزینه جاری را ایجاد می‌کند.

ناپایداری فرآیند و تریپ‌های مداوم

بسیاری از تریپ‌های رایج مانند Overload، Overcurrent، Undervoltage، Overheat و Stall نتیجه انتخاب اشتباه ظرفیت اینورتر هستند.

به همین دلیل است که متخصصان برق صنعتی همیشه می‌گویند:
توان اینورتر باید با توجه به نوع بار انتخاب شود؛ نه صرفاً پلاک موتور.

معیارهای تخصصی تعیین توان صحیح اینورتر

معیار ۱ : جریان نامی موتور مهم‌تر از توان نامی است

همیشه جریان واقعی موتور ملاک است، زیرا:

• دو موتور با توان یکسان می‌توانند جریان‌های متفاوتی داشته باشند.
• موتورهای چینی و اروپایی در جریان‌دهی تفاوت قابل‌توجهی دارند.
• اینورتر بر اساس جریان خروجی طراحی می‌شود، نه کیلووات نوشته‌شده روی جلد.

مثال واقعی

موتور 7.5kW در بعضی برندهای اروپایی 14A است، اما مشابه چینی آن 17A جریان می‌کشد.
در این حالت ممکن است اینورتر انتخابی کاملاً متفاوت باشد.

معیار ۲ : نوع بار و گشتاور مورد نیاز

بارها به سه دسته تقسیم می‌شوند:

بارهای سبک (Light Duty)

فن‌ها، بلوئرها، پمپ‌های سانتریفیوژ
در این بارها جریان راه‌اندازی پایین است و معمولاً می‌توان توان اینورتر را برابر توان موتور انتخاب کرد.

بارهای نرمال (Normal Duty)

کمپرسورهای کوچک، نوارنقاله‌های معمولی، میکسرها
بسته به شرایط، گاهی نیاز به 10 تا 20 درصد افزایش توان وجود دارد.

بارهای سنگین (Heavy Duty)

اکسترودرها، آسانسورها، بالابرها، سنگ‌شکن‌ها، دستگاه تزریق پلاستیک، پرس‌ها
اینجا جریان زیاد است و اغلب باید اینورتر یک سایز بزرگ‌تر انتخاب شود.

معیار ۳ : شرایط محیطی

اینورتر در محیط‌های زیر نیاز به Oversize دارد:

• دمای بالاتر از ۴۰ درجه
• گرد و غبار زیاد
• رطوبت بالا
• ارتفاع بالاتر از ۱۰۰۰ متر
• تهویه ناکافی در تابلو

معیار ۴ : ولتاژ و افت ولتاژ

در سیستم‌هایی که کابل‌کشی طولانی است، اینورتر باید توان اضافه‌تری داشته باشد تا افت ولتاژ را جبران کند.

معیار ۵ : ضریب اطمینان

برای پروژه‌های حساس و پیوسته، معمولاً ۱۰–۳۰ درصد ظرفیت اضافه در نظر گرفته می‌شود.

نمونه‌های کاملاً واقعی از انتخاب توان اینورترهای INVT و LS

برای درک بهتر، چند مثال واقعی از پروژه‌هایی که با اینورترهای INVT و LS انجام شده بررسی می‌کنیم.

مثال ۱: موتور 3kW فن صنعتی

نوع بار: سبک
جریان موتور: حدود ۷ آمپر
شرایط محیطی: دمای ۳۰ درجه
نیاز به Oversize: ندارد

انتخاب اینورتر INVT

اینوت مدل GD20-4T0037 برای انتخاب مناسب است.
ظرفیت: 3.7kW : جریان خروجی حدود ۹ آمپر
نتیجه: کاملاً کافی و بهینه.

انتخاب اینورتر LS

مدل LS IG5A 4.0kW
جریان خروجی: 9A
نتیجه: انتخاب استاندارد.

مثال ۲: موتور 7.5kW میکسر صنعتی

نوع بار: نرمال
جریان موتور: 17A
شرایط: محیط گرم تابستانی : تهویه متوسط
نیاز به Oversize: ۱۵٪

انتخاب INVT

توصیه: مدل GD20-4T0110 با خروجی 22A
علت: تحمل بارهای نرمال و گشتاور متغیر.

انتخاب LS

مدل مناسب: LS IS7 11kW
علت: قابلیت تحمل گشتاور راه‌اندازی بالا.

مثال ۳: موتور 15kW اکسترودر پلاستیک

نوع بار: سنگین
جریان موتور: 32A
شرایط: دمای محیط بالا
نیاز به Oversize: حداقل ۳۰٪

انتخاب INVT

مدل پیشنهادی: INVT GD350-4T0220
چرا؟
• مناسب بارهای گشتاور ثابت
• موتور همیشه تحت فشار است
• نیاز به جریان لحظه‌ای زیاد

انتخاب LS

مدل مناسب: LS IS7 22kW
این مدل به دلیل IC5 torque control عملکرد بسیار پایداری روی اکسترودر ثبت کرده است.

مثال ۴: نوار نقاله 2.2kW کارخانه بسته‌بندی

نوع بار: نرمال
جریان: 6.5A
نیاز به Oversize: ندارد

انتخاب INVT

مدل GD20-4T0022
جریان 5.5 تا 6.5A
کاملاً کافی.

انتخاب LS

مدل IG5A 2.2kW
برای خطوط سبک و نوارنقاله بسیار مناسب است.

مثال ۵: پمپ عمیق 18.5kW

نوع بار: سبک اما جریان راه‌اندازی بالا
جریان: 37A
شرایط: کابل‌کشی ۸۰ متری
نیاز: جبران افت ولتاژ

انتخاب INVT

مدل پیشنهادی: INVT GD200A-4T0220
مناسب پمپ‌ها و بارهای سبک با جریان اولیه زیاد.

انتخاب LS

مدل: LS IS7 22kW
با قابلیت PID کنترل پمپ و Flow Compensation.

جمع‌بندی نمونه‌ها

بر اساس مثال‌های فوق:

• اینورتر های INVT معمولاً جریان خروجی بالاتر در رنج مشابه دارند و برای پروژه‌های اقتصادی مناسب‌اند.
• اینورتر های LS انتخاب فوق‌العاده‌ای برای بارهای سنگین، خطوط تولید حساس و محیط‌های صنعتی کره‌ای/اروپایی هستند.
• در بارهای سبک، انتخاب رنج برابر مشکلی ایجاد نمی‌کند.
• در بارهای سنگین، تقریباً همیشه یک رنج بالاتر انتخاب می‌شود.
• جریان واقعی موتور، معیار دقیق‌تر از توان است.
• شرایط محیطی در پروژه‌های صنعتی کشور ما بسیار تعیین‌کننده است.

مقایسه فنی INVT و LS برای انتخاب توان

تفاوت در ساختار کنترل موتور

INVT

دارای کنترل V/F و Sensorless Vector
در مدل‌های GD350 و GD200A کنترل برداری پیشرفته و امکان Auto-Tuning دقیق وجود دارد.

LS

کنترل IC5، IP5A، IS7
گشتاور لحظه‌ای بسیار عالی
مناسب بارهای فشار بالا مثل اکسترودر و سنگ‌شکن.

کیفیت قطعات و قابلیت اطمینان

INVT

طراحی اقتصادی
راندمان بالا
تحمل دمایی مناسب
مناسب پروژه‌های عمومی و نیمه‌سنگین

LS

دوام بسیار بالا
موتور کنترل بسیار دقیق
مناسب خطوط حساس و عملیات 24/7
تحمل محیط سخت

راندمان و دوام

هر دو برند راندمان بالای ۹۵٪ دارند، اما LS در کارکرد مداوم مقاومت بالاتری دارد، و INVT در هزینه تمام‌شده و بازدهی اقتصادی برتری دارد.

معرفی الکتروبازار؛ مرجع تخصصی برق صنعتی و اینورتر

در سال‌های اخیر بسیاری از فعالان صنعت به دنبال فروشگاهی بودند که علاوه بر ارائه تجهیزات اصلی، مشاوره واقعی و تخصصی درباره انتخاب توان مناسب اینورتر ارائه دهد. یکی از مجموعه‌هایی که توانسته جایگاه قابل‌اعتمادی در این بازار ایجاد کند، الکتروبازار است.

الکتروبازار با ارائه هر دو برند INVT و LS به همراه مدل‌های مختلف آنها، این امکان را فراهم می‌کند که خریدار بهترین انتخاب را بر اساس نوع پروژه، شرایط بار و بودجه انجام دهد.

دلایل اهمیت الکتروبازار برای خرید اینورتر:
• ارائه مشاوره کاملاً فنی قبل از خرید
• موجودی کامل INVT و LS در رنج‌های توان مختلف
• ارائه اطلاعات دقیق درباره جریان، بار و شرایط انتخاب توان مناسب
• پشتیبانی فنی پس از فروش
• تحویل سریع در سراسر کشور

این معرفی به سبک رپورتاژی ارائه شده و به‌صورت مستقیم تبلیغی نیست؛ بلکه ماهیت اطلاعاتی–تخصصی دارد و نقش این مجموعه را در تصمیم‌گیری فنی نشان می‌دهد.

چگونه توان اینورتر را در کمتر از ۲ دقیقه تعیین کنیم؟ (فرمول کاربردی)

فرمول اصلی انتخاب

فرمول انتخاب توان اینورتر:

توان اینورتر = جریان موتور × ۱.۱ تا ۱.۳ / جریان نامی خروجی اینورتر

اما همیشه بر اساس نوع بار تنظیم می‌شود:

بار سبک → ۱۰۰٪ توان موتور

بار نرمال → ۱۰–۲۰٪ بیشتر

بار سنگین → ۲۰–۳۰٪ بیشتر

چک‌لیست نهایی انتخاب توان اینورتر

چک‌لیست تخصصی

در انتخاب توان، حتماً موارد زیر را بررسی کنید:

• جریان دقیق موتور روی پلاک
• Duty Cycle
• نوع بار (Light / Normal / Heavy Duty)
• گشتاور موردنیاز
• ارتفاع نصب
• دمای محیط
• فضای تابلو
• طول کابل
• نیاز به راه‌اندازی یا کنترل دقیق
• برند موتور و کیفیت سیم‌پیچ

نتیجه‌گیری نهایی

در انتخاب توان مناسب اینورتر، هیچ‌گاه نباید تنها به عدد کیلووات موتور اکتفا کرد.
اینورتر باید متناسب با جریان موتور، نوع بار، شرایط محیط و ضریب اطمینان پروژه انتخاب شود. برندهای INVT و LS به دلیل تنوع بالا در توان‌ها و عملکرد متفاوت در بارهای مختلف، انتخاب مناسبی برای پروژه‌های صنعتی ایران هستند.

برای پروژه‌های اقتصادی و نیمه‌سنگین، اینورترهای INVT انتخابی مقرون‌به‌صرفه و مطمئن‌اند.
برای پروژه‌های سنگین، دقیق، حساس و 24/7، اینورترهای LS کارایی بسیار بالایی دارند.

اگر قصد دارید توان مناسب برای پروژه خود را انتخاب کنید، استفاده از راهنمایی یک مرجع تخصصی ضروری است. الکتروبازار با ارائه مشاوره فنی و تأمین تجهیزات اصلی این امکان را فراهم می‌کند که بهترین انتخاب را داشته باشید.